عهدنامه پاریس و پروتکل اصلاحی آن

 زمینه انعقاد عهدنامه :

جنگ جهانی اول و نقشی که صنعت هواپیمایی و هوانوردی در این جنگ ایفا نمود و پیروزی متفقین آنها را برداشت تا بلافاصله پس از جنگ، کمیسیون خاصی را مامور تهیه عهدنامه ای در این خصوص نمایند. نتیجه کار این کمیسیون، تنظیم عهدنامه ای بود که در 13 اکتبر 1919 در پاریس به امضای 27 کشور رسید. این عهدنامه از تاریخ 11 ژوئیه 1922 به مرحله اجرا در آمد. عهدنامه پاریس از آن جهت که اولین معاهده بین المللی مهم در مورد هوانوردی بین المللی است، شایان توجه بسیار است.


نکات مهم عهدنامه :

عهدنامه پاریس 1919 در بردارنده نکات مهمی است، از جمله :
1- قبول اصل حاکمیت کامل و انحصاری هر کشور بر قلمرو هوایی خود ( بالای قلمرو خاکی و دریایی سرزمینی )
2- قبول اصل آزادی عبور و مرور در فضای بالای دریای آزاد
3- قبول اصل عبور بی ضرر در زمان صلح برای هواپیماهای غیر نظامی ( کشوری ) کشورهای متعاهد در قلمرو یکدیگر، منوط به رعایت شرایط مقرر در این عهدنامه
4- ممنوعیت کشورهای متعاهد از انعقاد معاهدات خاص با کشورهای غیر متعاهد در زمینه اعطای امتیازات به هواپیماهای غیر نظامی ( کشوری )


پروتکل اصلاحی عهدنامه پاریس

انتقاد به عهدنامه پاریس و زمینه انعقاد پروتکل اصلاحی :
پس از انعقاد عهدنامه پاریس، انتقادهای بسیاری به آن وارد گردید : از جمله محدود بودن عهدنامه به کشورهای متعاهد ، آن هم فقط در زمان صلح، و دیگر قایل شدن امتیازات خاص برای دولتهای بزرگ فاتح جنگ. بنابراین، می توان این عهدنامه را در واقع معاهده ای علیه آلمان و یارانش دانست. بر این اساس بود که وقتی در سیاست متفقین در مورد طرد آلمان تجدید نظر شد و به آن کشور پیشنهاد نمودند تا به این عهدنامه بپیوندد. آلمان عضویت در عهدنامه را منوط به تجدید نظر در آن دانست. از این رو، نمایندگان کشورهای عضو در سال 1929 بار دیگر گرد هم آمدند و پروتکل اصلاحی را امضاء کردند. این پروتکل از سال 1933 به مرحله اجرا در آمد و در نتیجه، تعداد اعضا از 27 کشور به 53 کشور افزایش یافت.

نکات مهم پروتکل اصلاحی :

نکات مهم پروتکل اصلاحی را می توان به شرح زیر خلاصه نمود:
1- آزادی الحاق کشورهای ثالث به عهدنامه 1919، بدون هیچ گونه قید و شرط
2- حق کشورهای متعاهد به انعقاد معاهدات خاص با کشورهای غیر متعاهد مشروط به اینکه اولا به حقوق کشورهای عضو لطمه ای وارد نیاید و ثانیا مغایرتی با عهدنامه پاریس نداشته باشد
 3- حذف کلیه امتیازات برای کشورهای بزرگ و اعمال اصل مساوات کامل کشورهای عضو
برگرفته شده از کتاب حقوق بین الملل عمومی تالیف دکتر محمد رضا ضیائی بیگدلی استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طبا طبائی .

/ 0 نظر / 67 بازدید