بررسی حقوقی اجماع آسیایی پارلمان‌ها برای صلح - حقوق بین الملل و حقوق ملی

New Page 1
   
تماس درباه من اتاق بازرگانی اخبار کانون وکلا دفتر سازمان ملل دفتر یونیسف صفحه نخست
 

  بررسی حقوقی اجماع آسیایی پارلمان‌ها برای صلح
نویسنده : جمال الدین تاراز - ساعت ۳:٢۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٩/٢٦
 

در گفت و گوی روزنامه "حمایت" با کارشناسان مطرح شد؛

گستردگی و پهناوری قاره آسیا باعث شده که همگرایی و فعالیت مشترک دولت‌ها در این قاره به سادگی امکانپذیر نباشد. البته به تازگی گام‌هایی برای همگرایی بیشتر کشورها در این خصوص برداشته شده که یکی از آنها به ابتکار ایران بوده است.

اجلاس بین‌المجالس آسیایی در طول 6 سال فعالیت توانسته است پارلمان‌های کشورهای موجود در آسیا را به یکدیگر نزدیک‌تر کند. در ادامه در گفت‌وگو با کارشناسان به بررسی عملکرد این اجلاس و راهکارهای بهبود نفوذ و تاثیر آن می‌پردازیم.

تاریخچه فعالیت اجلاس بین‌المجالس آسیایی
اجلاس بین‌المجالس آسیایی یکی از پتانسیل‌های خوب پارلمان‌های آسیایی است که می‌تواند در جهت همگرایی بیشتر در آسیا مورد توجه قرار گیرد. مجمع مجالس آسیایی دارای 40 عضو رسمی و 18 عضو ناظر است که درسال 2006 در اجلاس تهران از انجمن مجالس آسیایی برای صلح به مجمع مجالس آسیایی تغییر یافت و اکنون ریاست این مجمع بر عهده اندونزی است. از این پیش نیز این ریاست بر عهده جمهوری اسلامی ایران بوده است.تهران در سال 2006 اولین میزبان نشست اتحادیه بین‌المجالس آسیا بوده است که حاصل آن، اعلامیه تهران درباره تشکیل این مجلس به منظور ترویج همبستگی، دوستی، روابط حسن همجواری میان کشورهای آسیایی و میثاق دوستی در آسیا بود. در این زمینه، دبیرخانه اتحادیه، یک تیم کاری متشکل از اعضای مجالس، وکلا دیپلمات‌ها، سیاستگذاران وکارشناسان مربوطه را به منظور تهیهپیش‌ نویس این میثاق تشکیل داد. نشست دوم در سپتامبر 2007 تشکیل شد و به بررسی میثاق دوستی در آسیا و تشکیل کمیته فرعی تحت عنوان «کمیته سیاسی اتحادیه بین المجالس آسیا به منظور بررسی بهترین استراتژیهای پیوستن به این میثاق» اقدام کرد. دوره سوم در نوامبر 2008 در جاکارتا برگزار و " اعلامیه جاکارتا" درباره ایجاد ساختار مالی جدید در جهان صادر شد. در این دوره، 233 نماینده از 31 کشور از پارلمان آسیا، اتحادیه بین المجالس جهانی، گروه اقتصادی یورو آسیا و سازمان کنفرانس اسلامی شرکت داشتند. باندونگ در کشور اندونزی میزبان چهارمین دوره این اجلاس در دسامبر 2009 بود که با شعار« نقش پارلمان‌های آسیایی برای تحقق رفاه، صلح و عدالت درمنطقه» برگزارشد. درخواست عضویت ناظر در سازمان ملل متحد، سازمان کنفرانس اسلامی، مجمع بین‌المجالس جامعه اقتصادی اوراسیا ،انجمن کشورهای جنوب شرق آسیا موسوم به آسه آن و اتحادیه بین المجالس از جمله قطعنامه های دیگر اجلاس جاکارتا بود.گفتنی است پیش از اجلاس بین‌المجالس، اتحادیه مجالس آسیایی برای صلح درسال 1992 در بنگلادش تاسیس شد. این اتحادیه در سال 2006 به پیشنهاد ایران به مجمع مجالس آسیایی تغییر نام داد. پارلمان‌های 39 کشورآسیاییعضو ثابت این مجمع بوده و 18 کشور نیز به‌عنوان عضو ناظر در این مجمع حضور دارند. با تصویب اعضای دبیرخانه دایمی، مجمع مجالس آسیایی در تهران مستقر شده و دبیرکل آن برای چهار سال از ایران انتخاب شده است. هم اکنون اندونزی ریاست مجمع عمومی مجالس آسیایی را در اختیار دارد. قرار است اجلاس آینده این مجمع سال آینده در سوریه برگزارشود. هدف نهایی این مجمع، ایجاد همگرایی درآسیا و تشکیل پارلمان آسیایی است.


تشکیل اجلاس با ابتکار ایران


فاطمه آلیا نماینده مجلس شورای اسلامی در خصوص تاسیس مجلس بین‌المجالس آسیایی می‌گوید: با توجه به این که رویکرد نظام جمهوری اسلامی ایران ارتباط مسالمت‌آمیز برقرارکردن با دیگر کشورهای جهان است، در دوره هفتم مجلس شورای اسلامی یک ابتکار صورت گرفت و آن پیشنهاد تشکیل یک مجلس در سطح آسیایی بود که با موافقت روبرو شد. اولین اجلاس مجالس آسیایی به نام آپا درایران برگزار شد که با استقبال خوبی هم همراه بود و قرار هم بر این شد که دبیرخانه دایمی این اجلاس نیز در کشورمان باشد.


وی اظهار می‌کند: از آن زمان به بعد، یعنی از مجلس هفتم تا به حال نیز ریاست دبیرخانه با ایران بوده است و کارگروه‌های بسیاری نیز تشکیل شده است، مانند کار گروه تنوع فرهنگی که با توجه به فرهنگ‌های مختلفی که در سطح آسیا وجود دارد و همگی هم مورد احترام هستند ، این کار گروه تشکیل شد . این کارگروه در مقابل سیاست غربی‌ها که سعی در از بین بردن مرزها دارند و در صدد ایجاد سلطه امپریالیستی هستند، به وجود آمد. اجلاس فوق خیلی موفق بوده به طوری که حتی جایگاهی هم در اجلاس بین‌المجالس جهانی به دست آورد. در مجالس جهانی که 2 بار در سال تشکیل جلسه می‌دهند اجلاس بین‌المجالس آسیایی هم در حاشیه آن تشکیل جلسه می‌دهد و طرح‌هایی ارایه و حتی به تصویب می‌رساند. در واقع این اجلاس تبدیل به یک مجموعه هماهنگ و تاثیرگذار شده است.


نماینده مردم تهران، شمیرانات،ری و اسلامشهر بیان می‌دارد: در اوایل مجلس نهم، حدود دو یا سه ماه قبل، شورای اجرایی این مجلس تشکیل جلسه داد که کشورهای آسیایی حضور یافتند و مصوباتی درباره مسایل فلسطین، فرهنگ، مناسبات اقتصادی، خودکفایی اقتصادی هم‌افزایی اقتصادی، حقوق بشر و ... صورت گرفت. این مجلس به مرور جای خود را پیدا کرده و تاثیر زیادی در گفت‌وگوهایی که بین مجالس صورت می‌گیرد داشته و همچنین تاثیر قابل توجهی هم بر مجالس هر یک از کشورهای آسیایی عضو دارد.

انتخاب نمایندگان اجلاس بین‌المجالس


این نماینده مجلس می‌افزاید: دبیرخانه دایمی این اجلاس در ایران است و هر بار هم که جلساتی تشکیل می‌شود، تصمیم گرفته می‌شود که اجلاس‌های بعدی در کدام کشورهای آسیایی برگزار شود. شیوه انتخاب اعضا هم به این گونه است که در مجلس هر کشوری رای‌گیری صورت می‌پذیرد و 5 نفر از نمایندگان برای عضویت در مجلس آسیایی انتخاب می‌شوند. همان‌طور که برای انتخاب اعضای مجلس جهانی هم به همین شکل عمل می‌شود.


آلیا درباره تاثیرگذاری این اجلاس می‌گوید: وقتی به صورت همگانی و با اشتراک زیاد مصوبه‌ای تصویب شود، خود به خود از ضمانت‌اجرایی زیادی برخوردار است. مثلا درباره الحاق جهانی حقوق بشر به وضوح مشخص است که مشارکت جهانی در آن وجود نداشته است و با همکاری 4 تا 5 کشور این موضوع به تصویب رسیده است و خودشان هم آن را به دیگر کشورها تحمیل کرده اند. اما در اجلاسی مانند جنبش عدم تعهد (نم)، به دلیل این که مشارکت در آن حداکثری است، ضمانت‌اجرایی آن هم قابل توجه است. در اجلاس بین‌المجالس آسیایی هم چون همه آزاد هستند، نمایندگان این امکان را دارند تا موضوع های مهمی را که در نظر دارند بیان‌ کنند و برای تصویب موضوع همه سعی خود را انجاممی ‌دهند که این امر باعث اجرای حداکثری و ضمانت اجرای موثر مصوبات این اجلاس می‌شود.


وی بر این باور است که هر سازمان بین المللی، کارآمدیش بسته به توانمندی اعضای آن است و اگر در هر دوره این اجلاس، انتخابات به گونه‌ای صورت بگیرد که افراد باتجربه، متخصص، اندیشمند و دارای استقلال فکری و نمایندگان فعال امکان انتخابشان مهیا شود، خود به خود این مجالس کارآمدتر می‌شوند و مصوبات و خروجی‌هایش برای بهبود وضعیت فرهنگی -اقتصادی بهتر می‌شود. اعضای اجلاس بین المجالس آسیایی تا کنون در حاشیه مجامع جهانی بسیار فعال بوده اند و به دنبال مباحثی مثل بازار مشترک اقتصادی، تقویت تعاملات و ... بوده اند. اعضای اجلاس بین المجالس با توجه به نزدیکی فرهنگی و اشتراکاتی که دارند، می‌توانند تاثیرگذار باشند و نقش موثری هم در صحنه داخلی کشورهای خود و هم صحنه بین المللی ایفاکنند. البته باید به این نکته مهم هم اشاره کرد که هرچه دبیرخانه این اجلاس فعال‌تر باشد، خروجی و تاثیر‌گذاری آن نیز بیشتر است.

تشکیل و عملکرد اجلاس بین‌المجالس

یک مدرس دانشگاه درباره عملکرد اجلاس بین‌المجالس آسیایی


می گوید : این مجمع از ابتدا (حدود سال1992) مجمع پارلمان‌های آسیایی برای صلح بود که بعد از آن به مجمع بین‌المجالس‌ آسیایی تبدیل شد. بدین منظور که بین پارلمان‌های کشورهای آسیایی همگرایی بیشتری ایجاد شود. بعد از تاسیس این مجمع هر سال دوبار اجلاس برگزار می‌شود که ابتدا شورای اجرایی تشکیل جلسه می‌دهد و برای تشکیل جلسه اصلی در 6 ماه آینده تصمیم‌گیری‌هایی صورت می‌گیرد.


الهام امین‌زاده می‌گوید: در سال 2003 این اجلاس تشکیل شد. اکثر کشورها شرکت کردند، اما فقط در حد تشکیل جلسه و آشنایی بود و در نهایت هم مصوباتی داشت. در این سال با رایزنی‌هایی که از سوی ایران انجام گرفت، قرار بر این شد که این مجمع تبدیل به یک مجلس منسجم شود تا در منطقه آسیا، ایجاد همگرایی و صلح بیشتر کند. در واقع در سال 2006 بود که این اجلاس در تهران تشکیل شد و در آن سال بود که تشکیل مجمع بین المجالس آسیایی به طور رسمی کلید خورد. این جلسه با میزبانی ایران بسیار پر بار بود و قرار بر این شد تا در میان کشورهای آسیایی با وجود اختلاف ها، رویکردها، ادیان و سلایق متفاوت، اشتراکات و نزدیکی ایجاد شود.


وی می افزاید: در سال 2006 از هر کشور حدود 10 نماینده حضور یافتند. این اجلاس خیلی پر بار بود و 13 سند هم در این مجمع به تصویب رسید. این شاید بزرگترین مجمع صلح جهانی بود که در آن معاهداتی


مثل: معاهده صلح، معاهده فساد، محیط زیست آسیا، تنوع فرهنگی و... تنظیم شد و در زمان حضور کشورهای آسیایی در تهران ارایه و پذیرفته شد. اما تصویب این معاهده ها وقتی کارآمد می‌شود که هر کشوری نیز آن را در مجلس خود تصویب کند و مصوبه مذکور را اجرایی کند.وی در ادامه بیان می‌دارد: اجلاس بین‌المجالس آسیایی دارای یک شورای اجرایی است. شیوه انتخاب اعضای این اجلاس به گونه‌ای است که مثلا در کشور خودمان هر 294 نفر اعضای مجلس باید رای دهند و بعد از رای‌گیری 5 نفر انتخاب می‌شوند.

بهبود عملکرد اجلاس بین‌المجالس آسیایی


این مدرس دانشکده حقوق دانشگاه تهران ادامه می‌دهد: پیشنهادها و طرح‌هایی در دستور کار است تا تاثیرگذاری این مجمع آسیایی زیاد شود و مانند پارلمان اروپا که قوانینش در کل اروپا به قوانین کشورها برتری دارد، عمل کند. در حال حاضر چنین ویژگی‌هایی در اجلاس بین المجالس آسیایی در مقایسه با پارلمان اروپا وجود ندارد که از جمله دلایلی که می‌توان برای آن نام برد این است که کشورهای اروپایی فرهنگشان خیلی نزدیک به هم است و تنها 20 کشور را تشکیل می‌دهند، اما در آسیا ما مجموعه‌ای از ادیان و فرهنگ‌ها را داریم که ایجاد هماهنگی با وجود چنین تنوعی، کار بسیار سختی است. اما یک ویژگی‌ بارزی که در بین مردم آسیا وجود دارد این است که خیلی انسانی فکر می‌کنند و سعی می‌کنند که یک برتری‌طلبی بر دیگر قسمت‌های جهان نداشته باشند. بحث فرهنگ و اقتصاد در این قاره خیلی به هم نزدیک هستند. اگر سعی شود با ایجاد زمینه‌هایی این امتیازات را وارد مجمع آسیایی کرد ، به طور قطع آینده آسیا از لحاظ محیط زیست، اقتصاد و... بسیار روشن تر خواهد بود.


با توجه به آن چه که گفته شد، اجلاس بین‌المجالس آسیایی یک فرصت مغتنم برای کشورهای آسیایی است که با طرح دغدغه‌های خود به تصمیمات واحدی برسند. به این دلیل که مجالس در کشورهامهم ترین رکن قوای قانونگذاری هستند، تشکیل سازمانی با حضور پارلمان‌ها می‌تواند تاثیر زیادی در همگرایی قوانین و مقررات کشورها و ایجاد صلح داشته باشد.



Abstract: The increasing expansion of activities of international organizations, especially the United Nations, and its significant effect on modeling human life through the human rights paradigm with an aim to support and protect human and citizenship rights against systematic and explicit violations, have led to the emergence of different solutions, doctrines, and support norms. The Responsibility to Protect Doctrine (RtoP or R2P) is among the most important doctrines introduced into this field. This doctrine has gained a special status in the theoretical discussions of scholars of international law in the course of its evolution to universal norms. It is considered a completely humanitarian strategy to support and protect human and citizenship rights. Due to the importance of this issue, the present descriptive-analytic manuscript, which was based on the achievements and studies of active international organizations, not only discussed the basics and characteristics of this doctrine, but also reviewed opposing viewpoints and the conceptual meaning of this doctrine. This study was aimed to answer the following question: How does R2P influence the process of developing and deepening citizenship rights at the national and international levels? It was also proved that R2P employs a corrective and interactive approach and thus it can be used as a useful and efficient solution by governments in crisis or in danger of crisis


جمال الدین تراز

ارئه دهنده خدمات حقوقی به تجار و بازرگانان بین المللی ، شرکت های نفتی ، دارندگان کارت بازرگانی و ... 

کارشناس فقه و حقوق اسلامی و کارشناس ارشد حقوق بین الملل

:...تلفن
:... فکس

E-mail:jamaltaraz@gmail.com

      مشاوره هوشمند حقوقی


Jamaledin Taraz, M.A.
Masters of Art in International Law & B.A. of Iran Law  

Legal service provider for international businesses, oil companies, business stakeholders

Tel: .....

Fax:.....

E-mail:jamaltaraz@gmail.com


دارای گواهینامه تخصصی مهارت های فن مذاکره در قراردادهای بین المللی

استاد دوره تخصصی : دکتر سید نصر الله ابراهیمی دکتری حقوق بین الملل خصوصی از دانشگاه شفیلد انگلستان - عضو هیأت علمی دانشگاه تهران - مدیر امور حقوقی و قراردادهای شرکت مهندسی و توسعه نفت - مشاور حقوقی شرکت ملی نفت ایران ، نایب رئیس هیئت مدیره انجمن مدیریت پروژه ایران و



عنوان: دکترین مسئوولیت حمایت و نقش آن در گسترش و تعمیق حقوق شهروندی

چکیده: گسترش روزافزون فعالیت سازمان های بین المللی با محوریت سازمان ملل متحد و نقش تاثیر گذار آنها در الگو سازی زندگی نوع بشر از رهیافت پارادایم حقوق بشری جهت حمایت و حفاظت از حقوق بشر و شهروندی در برابر نقض آشکار و سیستماتیک ، سبب ارائه راه حل ها ، دکترین ها و هنجارهای حمایتی مختلف شده است که دکترین مسئوولیت حمایت موسوم به (RtoP) یا (R2P) ، یکی از مهمترین دکترین های ارائه شده در این زمینه می باشد. دکترینی که در راستای تکامل خود به سمت تبدیل شدن به هنجاری جهان شمول ، امروزه در بحث های نظری اندیشمندان حقوق بین الملل جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است و بعنوان راهبردی کاملا بشردوستانه بسوی حمایت و حفاظت هر چه بیشتر از حقوق بشر و شهروندی تلقی می گردد که باتوجه به اهمیت موضوع در این پایان نامه «توصیفی تحلیلی» مبتنی بر دستاوردها و مطالعات سازمان های بین المللی فعال در این حوزه ، ضمن پرداختن به مبانی و ویژگی های آن و بررسی دیدگاه مخالفان و درک مفهومی از آن ، به این سوال اساسی که (R2P) چگونه در فرآیند توسعه و تعمیق حقوق شهروندی در سطح ملی و بین المللی تاثیر می گذارد پاسخ داده شده است و اثبات گردیده است که (R2P) رویکردی اصلاحی و تعاملی دارد و می تواند بعنوان راه حلی مفید و کارآمد در خدمت حکومتهای در معرض بحران یا بحران زده مورد توجه قرار گیرد.


 
 


ADMIN LOGIN                       2012 by Jamal Taraz; All rights reserved.