نگاهی کوتاه به مقوله مداخله بشر دوستانه - حقوق بین الملل و حقوق ملی

New Page 1
   
تماس درباه من اتاق بازرگانی اخبار کانون وکلا دفتر سازمان ملل دفتر یونیسف صفحه نخست
 

  نگاهی کوتاه به مقوله مداخله بشر دوستانه
نویسنده : جمال الدین تاراز - ساعت ٦:٥۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۱٤
 

در نقشه های جغرافیایی مرزهای ملی را با خط قرمز نشان می دهند. این رنگ افزون بر ویژگی تمایز بخش نشان دهنده این مهم است که در جهان «مرزها» نه قابل تعرض است نه قابل تغییر،تقسیم، تجزیه و یا تعرض.تجاوز و دخالت در حقوق بین الملل امری استثنایی است و دولت ها می بایست بر اساس اصل عدم مداخله در امور سرزمینی از دخالت های بی جا در مسائل هم اجتناب کنند.

از سوی دیگر این نکته در جهان امروز پذیرفته شده است که که محترم شمردن حقوق بشر از قواعد آمره است. حقوق بشر به عنوان مجموعه از قوانین و مقررات به بخشی از گفتمان بین المللی تبدیل شده است و نقض آن از سوی کشورها می تواند واکنش سایرین را در پی داشته باشد.

در تعارض و تقابل این دو موضوع یعنی اصل عدم مداخله در امور سرزمینی و لزروم رعایت حقوق بشر است که مسئله مداخله بشردوستانه موضوعیت می یابد.در سال 2005 سازمان ملل با تصویت آموزه «مسئولیت پشتیبانی» به صورت صریح در راستای توجیه مداخله بشر دوستانه گام برداشت. این امر ظاهرا از احساس مسئولیت یا گناه لیبرال های اخلاق گرا از نادیده گرفتن نشل کشی در رواندا ناشی می شد.این احساس گناه یا عدم مداخله بعدها در یوگسلاوی و لیبی جبران شد و با وجود این که ماهیت تحولات لیبی با تجربه های قبلی (رواندا و یوگسلاوی) که متضمن نوعی نسل کشی قومی بود در لیبی غایب بود، مداخله نظامی ناتو با عنوان بشر دوستانه تحقق یافت.این نوع از مداخله سبب به چالش کشیده شدن نقش انحصاری سازمان ملل و شورای امنیت در زمینه مداخلات بشردوشتانه نیز شد.

اخیرا که زمزمه های تهدیدات نظامی علیه کشورمان به گوش می رسد،گاهی صحبت از مداخله بشر دوستانه ناتو یا ایالات متحده در خصوص ایران به میان می آید.سبب نقض حقوق بشر عنوان می شود. ولی آیا وضعیت سومالی،رواندا،یوگسلاوی و لیبی در ایران نیز حاکم است؟برای روشن شدن این موضوع باید به چارچوب اعمال مداخله بشر دوستانه نگاهی افکند. سیر ترتیبی مداخله بشر دوستانه بر اساس رویه و عرف چنین است:

- نقض سنگین و آَشکار حقوق بشر به نحوی که موجب از دست رفتن جان صدها و هزاران انسان شود،

- جنایات ضدبشری برآمده از یک آشوب با مسئولیت دولتی باشد که از پایان دادن به آن ناتوان است و  آن دولت از همکاری با سازمان ملل برای پایان دادن به آن کوتاهی می کند،

- شورای امنیت به خاطر عدم توافق اعضا یا اعمال حق وتو از هرگونه اقدام برای پایان کشتارها درمانده باشد،

- پیش از کاربرد زور همه راه های صلح آمیز پیموده شده باشد،گروهی از کشورها تصمیم بگیرند با جلب حمایت دولتهای عضو سازمان ملل به این کشتارها پایان دهند

- نیروهای مسلح مداخله گر برای پایان دادن به کشتارها بکار گرفته شوند نه اهداف دیگر از جمله اهداف سیاسی.

چنانچه ملاحظه می شود هیچیک از مراحل و شرایط بالا در خصوص کشورمان مصداق ندارد.بنابراین طرفداران لیبیایی کردن ایران،نه تنها اطلاع درستی از ماهیت مداخله بشر دوستانه ندارند،بلکه در پی استفاده سیاسی از مسئله مداخله بشردوستانه نیز هستند که با ذات آن منافات دارد.



Abstract: The increasing expansion of activities of international organizations, especially the United Nations, and its significant effect on modeling human life through the human rights paradigm with an aim to support and protect human and citizenship rights against systematic and explicit violations, have led to the emergence of different solutions, doctrines, and support norms. The Responsibility to Protect Doctrine (RtoP or R2P) is among the most important doctrines introduced into this field. This doctrine has gained a special status in the theoretical discussions of scholars of international law in the course of its evolution to universal norms. It is considered a completely humanitarian strategy to support and protect human and citizenship rights. Due to the importance of this issue, the present descriptive-analytic manuscript, which was based on the achievements and studies of active international organizations, not only discussed the basics and characteristics of this doctrine, but also reviewed opposing viewpoints and the conceptual meaning of this doctrine. This study was aimed to answer the following question: How does R2P influence the process of developing and deepening citizenship rights at the national and international levels? It was also proved that R2P employs a corrective and interactive approach and thus it can be used as a useful and efficient solution by governments in crisis or in danger of crisis


جمال الدین تراز

ارئه دهنده خدمات حقوقی به تجار و بازرگانان بین المللی ، شرکت های نفتی ، دارندگان کارت بازرگانی و ... 

کارشناس فقه و حقوق اسلامی و کارشناس ارشد حقوق بین الملل

:...تلفن
:... فکس

E-mail:jamaltaraz@gmail.com

      مشاوره هوشمند حقوقی


Jamaledin Taraz, M.A.
Masters of Art in International Law & B.A. of Iran Law  

Legal service provider for international businesses, oil companies, business stakeholders

Tel: .....

Fax:.....

E-mail:jamaltaraz@gmail.com


دارای گواهینامه تخصصی مهارت های فن مذاکره در قراردادهای بین المللی

استاد دوره تخصصی : دکتر سید نصر الله ابراهیمی دکتری حقوق بین الملل خصوصی از دانشگاه شفیلد انگلستان - عضو هیأت علمی دانشگاه تهران - مدیر امور حقوقی و قراردادهای شرکت مهندسی و توسعه نفت - مشاور حقوقی شرکت ملی نفت ایران ، نایب رئیس هیئت مدیره انجمن مدیریت پروژه ایران و



عنوان: دکترین مسئوولیت حمایت و نقش آن در گسترش و تعمیق حقوق شهروندی

چکیده: گسترش روزافزون فعالیت سازمان های بین المللی با محوریت سازمان ملل متحد و نقش تاثیر گذار آنها در الگو سازی زندگی نوع بشر از رهیافت پارادایم حقوق بشری جهت حمایت و حفاظت از حقوق بشر و شهروندی در برابر نقض آشکار و سیستماتیک ، سبب ارائه راه حل ها ، دکترین ها و هنجارهای حمایتی مختلف شده است که دکترین مسئوولیت حمایت موسوم به (RtoP) یا (R2P) ، یکی از مهمترین دکترین های ارائه شده در این زمینه می باشد. دکترینی که در راستای تکامل خود به سمت تبدیل شدن به هنجاری جهان شمول ، امروزه در بحث های نظری اندیشمندان حقوق بین الملل جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است و بعنوان راهبردی کاملا بشردوستانه بسوی حمایت و حفاظت هر چه بیشتر از حقوق بشر و شهروندی تلقی می گردد که باتوجه به اهمیت موضوع در این پایان نامه «توصیفی تحلیلی» مبتنی بر دستاوردها و مطالعات سازمان های بین المللی فعال در این حوزه ، ضمن پرداختن به مبانی و ویژگی های آن و بررسی دیدگاه مخالفان و درک مفهومی از آن ، به این سوال اساسی که (R2P) چگونه در فرآیند توسعه و تعمیق حقوق شهروندی در سطح ملی و بین المللی تاثیر می گذارد پاسخ داده شده است و اثبات گردیده است که (R2P) رویکردی اصلاحی و تعاملی دارد و می تواند بعنوان راه حلی مفید و کارآمد در خدمت حکومتهای در معرض بحران یا بحران زده مورد توجه قرار گیرد.


 
 


ADMIN LOGIN                       2012 by Jamal Taraz; All rights reserved.